راه ماندگاری
 عوامل خطر احتمال ابتلا به اوتيسم/کدام نشانه‌ها را جدي بگيريم؟

عوامل خطر احتمال ابتلا به اوتيسم/کدام نشانه‌ها را جدي بگيريم؟

1396/11/18 - - اوتیسم
با وجود اطلاع‌رساني و فرهنگسازي که در سال‌هاي اخير در زمينه افراد مبتلا به اوتيسم انجام شده است، هنوز بسياري از ما درک درستي از اين اختلال نداريم.
امروز مي‌بينيم با وجود فرهنگسازي و آگاه‌سازي انجام شده در زمينه اين اختلال، همچنان افراد در برخورد با فرد اوتيسمي، متوجه دليل رفتارهاي او نمي‌شوند يا نمي‌دانند بايد چه واکنشي نشان دهند. در اين شرايط با حضور يک بازيگر در کنفرانس خبري، جامعه بازخوردهاي مثبت و منفي فراوان نشان مي‌دهد و با ناآگاهي يا واکنش نادرست باعث منزوي کردن اين افراد از جامعه مي‌شود. اين در حالي است که منزوي کردن اين افراد از جامعه از اساس نادرست است. بسياري از افراد که داراي معلوليت‌هاي جسمي يا شرايط متفاوت فکري و برخي اختلالات هستند، بيمار تلقي نمي‌شوند. اين افراد مي‌توانند خودشان مستقل تصميم بگيرند و عمل کنند و نمي‌توان حق حضور آنها را در جامعه ناديده گرفت. بلکه بايد جامعه از نظر فرهنگي و ساختاري پذيراي اين افراد باشد و شرايط را براي امکان زندگي اجتماعي آنها تسهيل کند.
چرا جامعه‌پذيراي افراد غيرمعمول نيست؟
در سال‌هاي اخير به نظر مي‌رسد اختلال اوتيسم در جامعه افزايش يافته، اما واقعيت اين است اوتيسم اختلالي است که در 20 سال گذشته شناخته شده است. احتمالا در گذشته اين اختلال با بيماري‌هاي رواني يا عقب‌ماندگي ذهني اشتباه گرفته مي‌شد، اما امروز به عنوان يک اختلال عصبي رفتاري شناخته مي‌شود.
دکتر اميرحسين جلالي، روانپزشک و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران درباره آگاهي نادرست از اين اختلال در جامعه به جام‌جم مي‌گويد: مشکل جامعه ما فقط آگاهي نداشتن از اوتيسم يا اختلالات شبيه آن نيست. جامعه در اين شرايط به گونه‌اي رفتار مي‌کند که به تفاوت‌هايي مثل نقص عضو، معلوليت يا هر رفتار غيرمعمول و اختلالي در افراد واکنش نشان مي‌دهد. از گذشته اين مساله وجود داشته گروه‌هايي از جامعه که به نوعي شبيه افراد معمول نبوده‌و از جامعه جدا شده‌اند و به همين دليل ما درک درستي از رفتارهايي که به سبب بيماري، فرهنگ يا موارد ديگر وجود دارد، نداريم.
در جوامعي که توسعه انساني پيدا کرده‌اند، کودکان معلول يا کودکاني که شرايط غيرعادي دارند، با برنامه‌هاي تطبيقي با جامعه انطباق پيدا مي‌کنند و در مدارس معمولي به تحصيل مي‌پردازند. مدارس تطبيقي شرايطي مثل مدارس معمولي دارند. با اين تفاوت که دانش‌آموز متفاوت، معلم ديگري دارد تا او را در اين مسير همراهي کند و کودک از ديگر دانش‌آموزان عقب نماند. در چنين شرايطي، هم فرد احساس طرد شدن و بيرون ماندن از دايره افراد جامعه پيدا نمي‌کند و هم دانش‌آموزان ديگر تفاوت‌ها را مي‌پذيرند و دچار ترس، تعجب و شگفتي نمي‌شوند. دکتر جلالي، آموزش را راه حل کامل حل اين مساله نمي‌داند و ادامه مي‌دهد: اثربخشي آموزش معين است و نمي‌توان گفت آموزش کليد راهگشاي هر مشکلي است. بلکه اين آموزش مهارت‌هاي اجتماعي، کنترل خشم و استرس و نه گفتن بخصوص در سال‌هاي پيش از ورود به مدرسه است که مي‌تواند موثر باشد.
کليشه‌هاي ذهني را تغيير دهيم
عضو هيات علمي روانپزشکي دانشگاه علوم پزشکي ايران، در ادامه درباره نقش جامعه در پذيرش مبتلايان به اوتيسم مي‌افزايد: اوتيسم انواع مختلف دارد. بعضي افراد داراي اوتيسم شرايط عادي‌تر دارند و در مواردي افراد دچار عقب‌ماندگي ذهني هستند که در تمام طول زندگي به مراقبت‌هاي 24 ساعته نياز دارند.
با اين حال گروه‌هايي وجود دارند که توانمندتر هستند و در صورت داشتن آموزش کافي و وجود فرهنگ‌سازي درست در جامعه مي‌توانند وارد جامعه شوند. اين در حالي است که امروز جامعه براي يک سالمند، مادري که فرزند خود را به خيابان مي‌آورد يا يک فرد داراي معلوليت حرکتي نيز خطرناک است.
وقتي يک نوع شناخت در جامعه نهادينه مي‌شود، با اطلاع و آگاهي دادن بسادگي تغيير پيدا نمي‌کند و افراد با ديدن تفاوت‌ها پذيراي آن نيستند و با تعجب يا تمسخر موضوع را دفع مي‌کنند.
بايد اين فرهنگ در جامعه نهادينه شود که افراد متفاوت، منزوي از جامعه نشوند. ذهن و روان ما بايد براي مواردي که با کليشه‌هاي ذهني ما سازگاري ندارد، پذيراتر باشد. در نتيجه فرد مبتلا به اوتيسم مي‌تواند وارد جامعه شود و شغل مورد علاقه خود را انتخاب کند.
عوامل خطر احتمال ابتلا به اوتيسم
با اين که اوتيسم امروز به عنوان يک بيماري ژنتيک شناخته شده است، اما نمي‌توان گفت در صورت وجود فردي داراي اين اختلال در خانواده، خطر ابتلاي نوزادان به اوتيسم بيشتر مي‌شود. جديدترين مطالعات انجام شده در اين زمينه، نشانه‌هاي ديگري را به عنوان عوامل افزايش احتمال ابتلا به اوتيسم مشخص مي‌کند. البته به اين معنا نيست که در اين شرايط کودک حتما مبتلا به اوتيسم است. با بالا رفتن سن والدين، احتمال ابتلاي نوزاد به اوتيسم افزايش پيدا مي‌کند. مصرف بعضي داروهاي شيميايي خاص در دوران بارداري احتمال به دنيا آمدن کودک مبتلا به اوتيسم را افزايش مي‌دهد. مادر داراي ديابت يا چاقي بيش از حد يا فردي که در دوران بارداري الکل مصرف مي‌کند، ممکن است باعث ايجاد مشکل براي جنين شود.
با اين حال ممکن است هيچ کدام از اين موارد دليل بروز اوتيسم نباشد و ناهنجاري‌هايي در مغز، فرآيندهاي رفتاري را با اختلال روبه‌رو کند. واقعيت اين است دليل قطعي بروز اوتيسم در جهان دقيقا مشخص نشده است و مطالعات در اين زمينه همچنان ادامه دارد.
نشانه‌هاي اختلال اوتيسم
اوتيسم يک بيماري ژنتيک است و به همين دليل از کودکي تشخيص داده مي‌شود. کودکان مبتلا به اوتيسم در ارتباط و درک رفتار و احساس اطرافيان با مشکل مواجه مي‌شوند. در مقابل واکنش نشان دادن با کلمات يا به کمک حرکات بدني، حالت‌هاي چهره و تماس فيزيکي نيز براي آنها بسيار سخت است.
گاهي صداها، رفتارها، تماس‌هاي چشمي، تماس فيزيکي يا نگاه‌هايي که به نظر بقيه افراد طبيعي مي‌رسد، براي يک کودک يا بزرگسال مبتلا به اوتيسم بسيار مشکل‌ساز مي‌شود.
افراد مبتلا به اوتيسم ممکن است رفتارهاي تکراري، خارج از عرف، حرکت‌هايي مثل تکان خوردن، قدم زدن بيهوده يا تکان دادن شديد دست‌ها از خود نشان دهند. همچنين آنها ممکن است پاسخ‌هاي غيرعادي به رفتارهاي طبيعي اطرافيان داشته باشند يا در مقابل تغيير رفتارهاي تکراري مقاومت نشان دهند. معمولا هنگام برخورد يا حرف زدن با اين افراد چنين برداشت مي‌شود که توجهي به افراد، اشيا يا فعاليت‌هاي محيط پيرامون خود ندارند. اين افراد معمولا درکي از احساسات خوشايند يا ناخوشايند اطرافيان ندارند يا نمي‌توانند به آن رفتار واکنش نشان دهند
يا همدردي کنند.
در حالي که افراد مبتلا به اوتيسم در برقراري ارتباط با محيط اطراف دچار مشکل مي‌شوند، ممکن است در زمينه‌هاي ديگر مثل طراحي، آهنگسازي، حل مسائل رياضي و حفظيات مهارت بيشتري داشته باشند که معمولا اين مهارت‌ها ناديده گرفته مي‌شود يا چندان توجهي به آنها نمي‌شود. امروز مشخص شده است افراد مشهوري مثل موتسارت، اينشتين و ميکل آنژ نشانه‌هايي از علائم اوتيسم داشتند که به دليل ناشناخته‌بودن اين بيماري، آن زمان نامي براي اين رفتارها وجود نداشته است.
کدام نشانه‌ها را جدي بگيريم؟
اوتيسم يک بيماري عصبي رفتاري پيچيده است که باعث به وجود آمدن اختلالاتي در رفتارهاي اجتماعي، تکامل زبان و مهارت‌هاي ارتباطي فرد مي‌شود. اين اختلال طيف وسيعي از علائم و سطوح اختلال را دربرمي‌گيرد که مي‌تواند زندگي معمول و طبيعي فرد را تحت تاثير قرار دهد. نشانه‌هاي اوتيسم معمولا در سه سال اول زندگي خود را نشان مي‌دهد. ممکن است در نخستين ماه‌هاي تولد يک کودک مبتلا به اوتيسم نشانه‌اي وجود نداشته باشد و بعد از يک سال و نيم بروز يابد.
اوتيسم ارتباطي با نژاد، طبقات اجتماعي، سبک زندگي خانوادگي و موارد اين چنيني ندارد و شرايط متفاوت خانوادگي تغييري در احتمال ابتلا به اين اختلال در کودک ايجاد نمي‌کند. اما مطالعات امروز نشان مي‌دهد در پسران تا چهار برابر بيش از دختران بروز مي‌يابد.
اما اين که همه کودکان داراي اوتيسم نبوغ زيادي دارند، کودکان مبتلا به اوتيسم توانايي نشان دادن محبت خود را ندارند، نمي‌توانند صحبت کنند يا ارتباط چشمي برقرار نمي‌کنند، باورهاي غلطي است که مي‌تواند اطلاعات نادرست به جامعه انتقال دهد و باعث برخوردهاي نامناسب با اين افراد شود.
شما هنوز وارد حساب کاربری خود نشده اید

کاربر گرامی؛ برای فعالیت در سایت، ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

ورود به حساب کاربری / عضویت
عنوان دیالوگ در اینجا قرار می گیرد

متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد. متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد.متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد.متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد.متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد.متن دیالوگ در اینجا قرار میگیرد.